به گزارش پایگاه خبری چالوس رسانه به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» در فضای پرتلاطم رسانهای امروز، نوجوانان به عنوان یکی از آسیبپذیرترین گروههای اجتماعی، در کانون توجه جنگ روانی دشمنان قرار دارند.
در پی رویدادهای اخیر که طی آن برخی گروههای معاند از هیجانات و خلأهای عاطتی نوجوانان سوءاستفاده کردهاند، جمعی از متخصصان حوزههای تربیتی، روانشناسی و رسانه با صدور بیانیهای مشترک تأکید کردند: برچسبزدن به نوجوانی که در گرداب تبلیغات مسموم گرفتار آمده، نه تنها راهحل نیست، بلکه نشان از درک نادرست از شرایط روحی، هویتی و نیازهای این نسل دارد.
آنان هشدار دادند که خانوادههای ناآگاه، فقدان سواد رسانهای و بیتوجهی به نیازهای عاطفی و هویتی نوجوانان، همچون سدی محافظتشکن، جوانان را در معرض تهاجم فرهنگی و رسانهای دشمن قرار میدهد.
بررسی رویدادهای هفتههای گذشته نشان میدهد که رسانههای معاند و گروههای آشوبگر، با بهرهگیری از روشهای روانشناختی پیچیده، هیجانات سرکوبشده، حس کنجکاوی و میل به خودنمایی نوجوانان را هدف گرفتهاند.
در چنین شرایطی، نوجوانی که در مرحله حساس هویتیابی و خودشناسی به سر میبرد، اگر از پشتوانه تربیتی و رسانهای کافی برخوردار نباشد، به سادگی جذب محتواها و شعارهای فریبنده میشود. کارشناسان در بیانیه خود خاطرنشان کردند که جوان و نوجوان امروز، در جستجوی معنا، تعلق و دیدهشدن است و اگر نهادهای تربیتی نتوانند این نیازهای مشروع را به شکلی سازنده پاسخ دهند، او به سوی منابع دیگر که گاه مخرب و خطرناک هستند، گرایش پیدا خواهد کرد.
غفلت خانوادهها چه پیامدی دارد؟
علی هادیپور، روانشناس و متخصص دوران نوجوانی با اشاره به ویژگیهای حساس این دوره سنی، گفت: نوجوان در سنین بلوغ بهطور طبیعی به دنبال استقلال، ابراز وجود و دیدهشدن است و این خواستهها نهتنها نگرانکننده نیست، بلکه بخشی سالم از فرایند رشد او به شمار میآید.
وی افزود: اگر خانواده، مدرسه و جامعه نتوانند فضایی امن، شنوا و هدایتگر برای نوجوان فراهم کنند، او برای پاسخ به نیازهای عاطفی و هویتی خود به فضای مجازی و رسانههای بیضابطه روی میآورد. در چنین شرایطی، جریانهای معاند با شناخت دقیق این خلأ، از طریق تولید محتوای جذاب و احساسی تلاش میکنند نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهند.
این روانشناس تأکید کرد: به جای سرزنش یا برخوردهای قهری با نوجوانان، باید بر آموزش مهارتهای زندگی، تقویت تفکر انتقادی و افزایش تابآوری روانی آنها تمرکز کرد؛ چرا که توانمندسازی نوجوان، مؤثرترین راه برای مصونسازی او در برابر آسیبهای فرهنگی و رسانهای است.
نوجوان قربانی جنگ شناختی میشود
فاطمه طاهری، کارشناس و تحلیلگر رسانه، با اشاره به شکاف عمیق سواد رسانهای در جامعه، اظهار کرد: متأسفانه بخش قابل توجهی از والدین و حتی مربیان آموزشی، از دانش کافی برای تشخیص محتوای سالم از ناسالم و شناسایی تکنیکهای اقناعی و فریبنده رسانههای معاند برخوردار نیستند.
وی افزود: این ناآگاهی موجب میشود نوجوانان در میانه میدان پرخطر و پیچیده رسانهای بدون راهنما رها شوند؛ فضایی که در آن، جریانهای مخرب با بهرهگیری از ابزارهای حرفهای و پیامهای هدفمند، ذهن و باور نسل نوجوان را هدف قرار میدهند.
این تحلیلگر رسانه تأکید کرد: ضرورت دارد برنامهریزی فوری، منسجم و گستردهای برای ارتقای سواد رسانهای خانوادهها و معلمان انجام شود؛ آموزش اصول تربیت رسانهای، تشخیص اخبار جعلی و نحوه تعامل سالم با فضای مجازی، میتواند نقش مؤثری در صیانت فکری و فرهنگی نوجوانان ایفا کند.
مسئولان تربیتی و فرهنگی کشور بر اجرای سریع و مؤثر چند برنامه کلیدی تأکید کردهاند:
۱. آموزش همگانی خانوادهها و معلمان: برگزاری کارگاههای تعاملی و ارائه محتوای ساده و کاربردی برای ارتقای سواد رسانهای و تربیتی.
۲. تولید محتوای جذاب و هویتساز داخلی: سرمایهگذاری بر تولید بازیهای رایانهای، فیلمهای پویانمایی، سریالها و محتوای شبکههای اجتماعی که پاسخگوی نیازهای هیجانی، هویتی و معنوی نوجوانان باشد.
۳. تقویت نظام تربیت رسانهای در مدارس: گنجاندن دروس مرتبط با سواد رسانهای، تفکر انتقادی و مهارتهای زندگی در برنامه درسی دانشآموزان.
۴. حمایت روانشناختی از نوجوانان: ایجاد خطوط مشاوره رایگان، فضای گفتوگوی امن در مدارس و تقویت مشاوران متخصص در حوزه نوجوان.
نوجوان امروز، نه تنها آیندهساز کشور، که سرمایه زنده و پویای حال حاضر است. او با انرژی، آرمانخواهی و استعدادهای بیکرانی که دارد، اگر در محیطی آگاهانه، حمایتگر و هوشمند پرورش یابد، بیتردید سدی استوار در برابر هرگونه توطئه دشمن خواهد شد.
محافظت از نوجوانان در برابر تهدیدات رسانهای، نیازمند عزم ملی، همکاری خانواده، مدرسه، رسانههای داخلی و نهادهای فرهنگی است. با سرمایهگذاری بر آموزش، تولید محتوای جذاب و ایجاد فضای امن برای گفتوگو، میتوانیم نسلی خلاق، آگاه و مقاوم پرورش دهیم که نه تنها فریب تبلیغات دشمن را نمیخورد، که به سفیری برای انتشار امید، آگاهی و ارزشهای اصیل ایرانی-اسلامی تبدیل شود. آینده روشن است، اگر دست در دست هم، مسئولیت خود را در قبال نسل جوان به خوبی ایفا کنیم.
گزارش: مجید ناییجی
انتهای خبر/
