به گزارش پایگاه خبری چالوس رسانه، در شرایطی که بحران آب، سلامت و امنیت غذایی به دغدغههای جدی کشور تبدیل شده، مجموعهای از دستاوردهای علمی در دانشگاهها، نظام سلامت و کشاورزی نشان میدهد ایران با تکیه بر دانش بومی، مسیر عبور از این چالشها را بهطور همزمان دنبال میکند.
بحرانهای زیستمحیطی، فشار بر نظام سلامت و دغدغه تأمین غذای پایدار، امروز از مهمترین چالشهای پیشروی کشورهاست. در این میان، آنچه میتواند آینده را قابل اتکاتر کند، نه واکنشهای مقطعی، بلکه سرمایهگذاری بر علم، فناوری و نیروی انسانی است.
از دانشگاهها و آزمایشگاههایی که برای کاهش تنش آبی راهحل ارائه میدهند، تا اتاقهای درمانی که با تکیه بر تولید داخلی، درمان بیماران را تضمین میکنند و مزارعی که با فناوریهای نوین، محصول بیشتری با آب کمتر میدهند، نشانههایی از یک مسیر مشترک دیده میشود؛ مسیری آرام، اما ریشهدار که به امید اجتماعی و ثبات آینده گره خورده است.
وقتی علم، تشنگی زمین را کم میکند
بحران آب، سالهاست یکی از جدیترین چالشهای کشور است؛ چالشی که مستقیماً زندگی مردم، کشاورزی، فضای سبز و حتی امنیت زیستمحیطی را تحت تأثیر قرار داده است.
در این میان، دانشگاهها به یکی از اصلیترین سنگرهای مقابله با این بحران تبدیل شدهاند.محققان دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تکیه بر پژوهشهای هدفمند، موفق شدهاند به دانش فنی تولید ۷ نوع نانوکامپوزیت پلیمری دست یابند؛ موادی که میتوانند مقاومت گیاهان را در برابر تنشهای آبی افزایش دهند و مصرف آب در کشاورزی و توسعه فضای سبز را به شکل معناداری کاهش دهند.
این دستاورد صرفاً یک موفقیت علمی نیست؛ بلکه پاسخی عملی به یکی از محدودیتهای جدی توسعه در کشور است. نانوکامپوزیتهایی که میتوانند از خشکشدن درختان جلوگیری کنند، عمر پوشش گیاهی را افزایش دهند و فشار بر منابع آبی را کم کنند، به معنای حفظ زندگی در شهرها و روستاها هستند.
اینجاست که علم، از فضای آزمایشگاه فراتر میرود و مستقیماً به کیفیت زندگی مردم گره میخورد.
خودکفایی راهبردی با تولید ۷۰ قلم رادیودارو
سلامت یکی از حساسترین و حیاتیترین لایههای امنیت نرم هر کشور است؛ لایهای که مستقیماً با جان انسانها، آرامش خانوادهها و اعتماد عمومی گره خورده است.
ایران با تولید بیش از ۷۰ قلم رادیوداروی تشخیصی و درمانی به خودکفایی راهبردی در این حوزه رسیده و امروز جزو کشورهای پیشرو منطقه در تولید رادیوداروها محسوب میشود.
مهدی پیرصالحی معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو با اعلام این خبر تأکید کرده است که تولید داخلی رادیوداروها، نقش تعیینکنندهای در تأمین نیاز بیماران کشور داشته است.
رادیوداروها به دلیل نیمهعمر بسیار کوتاه، اساساً امکان واردات پایدار ندارند و در سالهای اخیر، محدودیتهای ناشی از تحریم نیز این مسیر را عملاً مسدود کرده بود. در چنین شرایطی، توسعه توان داخلی در این حوزه، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی حیاتی برای استمرار درمان بیماران بوده است؛ ضرورتی که امروز به یک مزیت راهبردی برای نظام سلامت کشور تبدیل شده است.
این داروها در تشخیص و درمان بیماریهای مهمی مانند برخی سرطانها، بیماریهای قلبی و اختلالات خاص نقش کلیدی دارند. تداوم تولید آنها در داخل کشور، به معنای جلوگیری از توقف درمان، کاهش اضطراب بیماران و اطمینان خاطر خانوادههایی است که سلامت عزیزانشان به این زنجیره حساس وابسته است.
به گفته رئیس سازمان غذا و دارو، خودکفایی دارویی ایران تنها به رادیوداروها محدود نمانده است. کشور در حوزه داروهای زیستفناورانه نیز رتبه اول تا سوم منطقه را در اختیار دارد و شرکتهای دانشبنیانی که فعالیت خود را از دهه ۸۰ آغاز کردهاند، امروز به مجموعههای بزرگ صنعتی با هزاران نیروی متخصص تبدیل شدهاند.
ورود ایران به حوزههای نوینی مانند پزشکی شخصیسازیشده، سلولدرمانی و ژندرمانی، نشانه عبور صنعت داروسازی کشور از مرحله تأمین نیازهای پایه و حرکت به سمت فناوریهای پیشرفته است. پروژههایی که برخی از آنها به مرحله دریافت مجوز تولید رسیدهاند، لایههای عمیقتری از امنیت درمانی را برای آینده ترسیم میکنند.
فناوری، برنج را با آب کمتر پربار میکند
در امتداد همین مسیر علمی، کشاورزی ایران نیز ناچار به یک بازاندیشی جدی شده است. دانشمندان ایرانی با استفاده از فناوری هستهای موفق شدهاند ارقام جدیدی از برنج را تولید کنند که با مصرف آب کمتر، عملکرد بالاتری دارند؛ دستاوردی که میتواند همزمان به کاهش فشار بر منابع آبی و تقویت امنیت غذایی کشور کمک کند.
این ارقام که با روش پرتودهی کنترلشده اصلاح شدهاند، در برخی مناطق کشور افزایش برداشت تا حدود سه برابر در هر هکتار را نشان دادهاند.
برنج، بهعنوان یکی از اصلیترین اقلام سفره ایرانیها، سالهاست به نماد یک تناقض تبدیل شده؛ محصولی حیاتی برای امنیت غذایی که کشت سنتی آن وابستگی شدیدی به آب دارد. در شرایطی که کاهش بارندگی و افت منابع آب زیرزمینی ادامه روشهای قدیمی را با تردید جدی روبهرو کرده، نیاز به راهکارهای علمی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
در همین مسیر، استفاده از فناوری هستهای در اصلاح بذر برنج بهعنوان پاسخی علمی و راهبردی مطرح شده است. در این روش، بذرها با پرتودهی هدفمند در محیطهای کنترلشده اصلاح میشوند تا ویژگیهایی مانند زودرسبودن، مقاومت به خشکی و شوری و افزایش عملکرد در آنها تقویت شود؛ بدون آنکه محصول نهایی هیچگونه خاصیت رادیواکتیو داشته باشد.
تجربه ایران در این حوزه، به نتایج عملی رسیده است. رونمایی از برنج «شهریار» و سپس معرفی ارقام «کیان» و «هستی» نشان داد که میتوان با تکیه بر دانش بومی، بازده تولید برنج را در برخی مناطق از حدود دو تن به نزدیک هشت تن در هر هکتار رساند. این دستاوردها با نقشآفرینی سازمان انرژی اتمی ایران و همکاری متخصصان کشاورزی کشور محقق شده است.
افزایش تولید در واحد سطح، تنها یک عدد آماری نیست؛ این یعنی کاهش وابستگی به واردات، ثبات بازار برنج و اطمینان خاطر خانوادهها از تأمین یکی از اصلیترین اقلام غذایی.
نوجوانان، امید را روی سکو میبرند
این جریان رو به جلو، تنها به علم و کشاورزی محدود نمیشود. در میدان ورزش نیز نسل تازهای در حال قد کشیدن است که با تلاش و انضباط، نام ایران را در رقابتهای جهانی زنده نگه میدارد.
در رقابتهای کاپ آفریقا جودو، سبحان حکیمی نوجوان جودوکار کشورمان در وزن ۸۱- کیلوگرم، با عبور از رقبایی از چند کشور مختلف، به دیدار نهایی رسید و در نهایت مدال نقره این مسابقات را از آن خود کرد. مدالی که فراتر از یک نتیجه ورزشی، نشانهای از توان و انگیزه نسل جوان ایران است.
در کنار هم قرار گرفتن این روایتها در یک قاب تصویری از یک مسیر مشترک است. مسیری که از دانشگاه و آزمایشگاه آغاز میشود، به مزرعه و سفره مردم میرسد و در میادین بینالمللی ورزش، به غرور ملی گره میخورد. در چنین مسیری امید به پیشرفت هموارتر میشود.
