به گزارش پایگاه خبری چالوس رسانه به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» مازندران بهعنوان یکی از استانهای برخوردار از تنوع اقلیمی، در فصل سرد سال با چالشهای جدی مواجه است.
پراکندگی جغرافیایی روستاها، وجود مناطق کوهستانی و ییلاقی، افزایش جمعیت فصلی و وابستگی بالای خانوارهای روستایی به گاز برای گرمایش، این استان را در زمره مناطق حساس کشور از نظر مدیریت مصرف قرار داده است. در چنین شرایطی، مصرف بهینه گاز در روستاها نهتنها یک توصیه، بلکه ضرورتی راهبردی برای دستیابی به تابآوری پایدار در حوزه انرژی به شمار میرود.
مازندران؛ استانی با روستاهای پرمصرف اما اثرگذار
بر اساس آمارهای رسمی، سهم قابلتوجهی از مصرف گاز مازندران در ماههای سرد سال مربوط به بخش خانگی است و در این میان، روستاها به دلیل نوع ساختوساز، متراژ بالاتر منازل، استفاده همزمان از چند وسیله گرمایشی و شرایط آبوهوایی، نقش پررنگی در الگوی مصرف دارند.
بسیاری از روستاهای استان در ارتفاعات قرار گرفتهاند و سرمای زودرس و ماندگار، ساکنان را ناگزیر به استفاده طولانیمدت از وسایل گرمایشی میکند.
با این حال، کارشناسان معتقدند همین روستاها میتوانند نقطه شروع اصلاح الگوی مصرف باشند؛ چراکه فرهنگ قناعت، صرفهجویی و استفاده درست از منابع، همواره بخشی از سبک زندگی روستایی بوده است و احیای این فرهنگ در قالب مصرف بهینه گاز، میتواند اثرات مثبت گستردهای در سطح استان داشته باشد.
مصرف بهینه گاز؛ پیوند اقتصاد خانوار و پایداری شبکه
مصرف درست گاز، تنها به معنای کاهش عدد قبض نیست؛ بلکه مستقیماً با پایداری شبکه گاز، جلوگیری از افت فشار، تأمین عادلانه انرژی و حتی امنیت انرژی در ارتباط است. در روزهایی که دمای هوا بهشدت کاهش مییابد، هر میزان مصرف اضافی میتواند فشار مضاعفی بر شبکه وارد کند و در نهایت، مناطق دورافتاده و روستایی را با خطر افت فشار یا قطعی گاز مواجه سازد.
از سوی دیگر، مدیریت مصرف به خانوارهای روستایی کمک میکند تا هزینههای ماهانه خود را کاهش دهند.
در شرایط اقتصادی کنونی، کاهش حتی درصدی از هزینههای انرژی، نقش مهمی در بهبود معیشت روستاییان دارد و این موضوع بهویژه برای خانوارهایی که درآمدشان وابسته به کشاورزی یا دامداری فصلی است، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
راهکارهای ساده، اثرگذاری بزرگ
کارشناسان انرژی تأکید دارند که مصرف بهینه گاز در روستاها الزاماً نیازمند تجهیزات پیچیده یا هزینههای سنگین نیست و اقداماتی ساده اما مستمر میتواند تأثیر قابلتوجهی بر کاهش مصرف داشته باشد.
عایقبندی در و پنجرهها، استفاده از درزگیرهای ساده، بستن منافذ اتلاف گرما، نصب پردههای ضخیم، تنظیم دمای بخاریها روی درجه مناسب، خاموشکردن وسایل گرمایشی در فضاهای بدون استفاده و سرویس منظم بخاریها از جمله راهکارهایی است که بهراحتی قابل اجراست.
همچنین استفاده از لباس گرم در محیط خانه، بهویژه در روستاها که فضای منازل بزرگتر است، میتواند نیاز به افزایش بیش از حد دمای محیط را کاهش دهد و این اقدامات، اگرچه ساده به نظر میرسند، اما در مقیاس جمعی، نقش تعیینکنندهای در کاهش مصرف دارند.
نقش آموزش و اطلاعرسانی در روستاها
یکی از مهمترین عوامل موفقیت در مدیریت مصرف گاز، آگاهیبخشی و آموزش مستمر است و تجربه نشان داده هرجا اطلاعرسانی هدفمند و بومیسازیشده انجام شده، نتایج ملموستری به دست آمده است.
در مازندران، استفاده از ظرفیت دهیاران، شوراهای اسلامی روستا، مساجد، مدارس و پایگاههای فرهنگی میتواند نقش مؤثری در انتقال پیام مصرف بهینه ایفا کند.
کارشناسان معتقدند آموزش باید متناسب با شرایط واقعی زندگی روستایی باشد، بیان مثالهای ملموس، استفاده از زبان ساده و حتی گویش محلی، میتواند پذیرش پیام را افزایش دهد.
زمانی که روستاییان اثر مستقیم صرفهجویی را در پایداری گاز منطقه خود مشاهده کنند، مشارکت آنان نیز تقویت خواهد شد.
روستاها و تابآوری انرژی
تابآوری انرژی به معنای توان یک منطقه برای مقابله با بحرانها، حفظ پایداری خدمات و بازگشت سریع به شرایط عادی است. در مازندران، روستاها بهعنوان نقاط پراکنده و گاه دور از مراکز اصلی، بیش از سایر مناطق نیازمند تابآوری هستند و مدیریت مصرف گاز یکی از ارکان اصلی این تابآوری به شمار میرود.
در زمستانهای سرد، زمانی که مصرف در شهرها و روستاها به اوج میرسد، کاهش حتی جزئی مصرف در هر خانوار میتواند مجموعاً به صرفهجویی قابلتوجهی منجر شود؛ صرفهجوییای که به حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از بروز بحران کمک میکند. از این منظر، روستاها نه مصرفکننده صرف، بلکه کنشگر فعال در امنیت انرژی استان هستند.
مسئولیت مشترک؛ از خانههای روستایی تا مدیریت کلان
مسئولان شرکت گاز مازندران بارها بر این نکته تأکید کردهاند که عبور موفق از زمستان، بدون همراهی مردم ممکن نیست.
هر درجه کاهش دمای وسایل گرمایشی در منازل، میتواند چندین مترمکعب صرفهجویی در مصرف روزانه ایجاد کند؛ صرفهجوییای که در سطح استان، به پایداری شبکه کمک شایانی میکند.
از سوی دیگر، مدیریت کلان انرژی نیز وظیفه دارد زیرساختها را بهروز نگه دارد، شبکه را تقویت کند و همزمان با توسعه گازرسانی، فرهنگ مصرف بهینه را ترویج دهد و این تعامل دوسویه میان مردم و مدیریت، شرط اصلی دستیابی به تابآوری پایدار است.
مازندران علاوه بر جمعیت بومی، در فصلهای مختلف سال، بهویژه زمستان و تعطیلات، میزبان مسافران و ساکنان موقت است و این موضوع، مصرف گاز را بهطور ناگهانی افزایش میدهد و فشار بیشتری بر شبکه وارد میکند.
در چنین شرایطی، روستاهایی که میزبان ویلاها و اقامتگاههای فصلی هستند، با رشد چشمگیر مصرف مواجه میشوند.
مدیریت مصرف در این مناطق، نیازمند توجه ویژه است. استفاده درست از وسایل گرمایشی در ویلاها، خاموشکردن سیستمها در زمان عدم حضور و رعایت اصول ساده صرفهجویی، میتواند نقش مهمی در کنترل مصرف ایفا کند و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند.
سبک زندگی روستایی؛ الگویی برای آینده
سبک زندگی روستایی در مازندران، همواره بر پایه سازگاری با طبیعت و استفاده درست از منابع شکل گرفته است و این ویژگی میتواند امروز به الگویی برای مدیریت مصرف انرژی تبدیل شود.
بازگشت به برخی عادتهای قدیمی، مانند تجمع خانواده در فضای مشترک خانه در شبهای سرد، استفاده از پوشش گرم و پرهیز از گرمایش بیرویه، میتواند مصرف گاز را بهطور طبیعی کاهش دهد.
کارشناسان اجتماعی معتقدند تقویت این سبک زندگی، علاوه بر مزایای اقتصادی و زیستمحیطی، به افزایش همبستگی خانوادگی و اجتماعی نیز کمک میکند؛ موضوعی که خود بخشی از تابآوری اجتماعی روستاهاست.
آیندهای پایدار با انتخابهای امروز
مصرف بهینه گاز در روستاهای مازندران، فراتر از یک توصیه فنی، انتخابی آگاهانه برای آیندهای پایدار است. آیندهای که در آن شبکه انرژی پایدارتر، هزینههای خانوار کمتر و امنیت انرژی بیشتر خواهد بود.
در شرایطی که تغییرات اقلیمی، افزایش مصرف و فشار بر منابع انرژی به چالشی جهانی تبدیل شده، هر اقدام کوچک در یک خانه روستایی میتواند بخشی از راهحل بزرگ باشد.
روستاهای مازندران، با تکیه بر فرهنگ اصیل صرفهجویی و همراهی با سیاستهای مدیریت مصرف، میتوانند پیشگام تابآوری پایدار انرژی باشند؛ مسیری که از خانههای گرم اما کممصرف آغاز میشود و به پایداری استان ختم خواهد شد.
گزارش: یاسر معافی
انتهای خبر/
